Máy in vẫn nhận lệnh, vẫn nhả giấy ra, nhưng tờ giấy thì không dùng được. Loại lỗi này khác hẳn lỗi máy in báo Offline — ở đây phần điện tử vẫn tốt, vấn đề nằm ở phần cơ và phần mực.
Cái hay là tờ giấy hỏng chính là bản chẩn đoán. Nhìn kiểu lỗi trên giấy là khoanh được vùng hỏng.
Bản in mờ, chữ nhạt dần
Xử lý theo thứ tự này, từ việc dễ nhất:
1. Lấy hộp mực ra lắc ngang vài cái. Với máy in laser sắp hết mực, lắc để mực còn lại rải đều là in thêm được vài chục trang nữa. Cầm hai đầu hộp, lắc ngang qua lại nhẹ nhàng — đừng lắc dọc, mực đổ ra ngoài.
2. Kiểm tra xem có đang bật chế độ tiết kiệm mực không. Vào Cài đặt → Máy in & máy quét → chọn máy → Tùy chọn in, tìm mục EconoMode, Toner Save hoặc Draft. Nếu đang bật thì bản in nhạt là đúng thiết kế. Tắt đi.
3. Với máy in phun, chạy vệ sinh đầu phun. Máy in phun để lâu không dùng thì mực khô lại làm tắc đầu phun. Trong phần mềm của máy in có mục Nozzle Check (in ra một mẫu kiểm tra) và Head Cleaning (vệ sinh đầu phun). Chạy Nozzle Check trước để xem thiếu màu nào, rồi Head Cleaning, rồi in kiểm tra lại.
Chạy tối đa 2–3 lần thôi. Mỗi lần vệ sinh tiêu tốn kha khá mực, và nếu ba lần không cải thiện thì đầu phun tắc nặng, cần xử lý bằng cách khác chứ không phải lặp lại mãi.
4. Máy laser in mờ đều cả trang, mực vẫn còn nhiều — trống in (drum) đã mòn. Đây là bộ phận có tuổi thọ riêng, thường vài nghìn trang, hết thì thay.
In ra giấy trắng tinh
Máy chạy đủ tiếng động, nhả giấy ra nhưng trên đó không có gì.
Nếu vừa thay hộp mực mới: kiểm tra xem đã gỡ miếng băng keo hoặc nút bịt bảo vệ chưa. Hộp mực mới đều có một dải niêm phong phải rút ra trước khi lắp. Đây là nguyên nhân số một của lỗi này và tôi gặp rất nhiều — không có gì đáng ngại cả.
Nếu hộp mực đang dùng dở: với máy laser, có thể trục từ đã hỏng, cần mang đi kiểm tra. Với máy in phun, đầu phun tắc hoàn toàn — chạy Head Cleaning như ở trên.
Vệt đen dọc theo chiều tờ giấy
Nhìn kỹ để phân biệt hai kiểu, vì cách xử lý khác nhau:
- Vệt đen xuất hiện ở đúng một vị trí, lặp lại đều đặn trên mọi trang → trống in bị xước hoặc thanh gạt mực đã hỏng. Thay trống hoặc thay hộp mực.
- Vệt lem, mực dây bẩn không theo quy luật → mực rơi vãi bên trong máy. Mở nắp, lấy hộp mực ra, lau sạch bằng khăn khô mềm.
Khi lau bên trong máy in laser, tuyệt đối không dùng khăn ướt và không dùng cồn lên bề mặt trống. Bề mặt trống là lớp nhạy quang rất mỏng, lau bằng dung dịch hoặc khăn ráp là xước vĩnh viễn, sau đó mọi bản in đều có vệt. Chỉ dùng khăn khô mềm, lau nhẹ theo một chiều.
Kẹt giấy, và kéo nhiều tờ cùng lúc
Khi giấy đã kẹt: tắt máy, mở nắp, và kéo tờ giấy theo đúng chiều nó đang đi tới, chậm và đều bằng cả hai tay. Kéo ngược lại là cách làm rách giấy để lại mảnh vụn bên trong, sau đó máy kẹt liên tục mà không hiểu vì sao. Kéo xong nhớ soi lại xem còn sót mảnh giấy nào không.
Máy kéo một lúc nhiều tờ: trước khi nạp giấy vào khay, cầm xấp giấy xòe ra như xòe bài cho các tờ tách rời nhau. Giấy để lâu trong môi trường ẩm sẽ dính vào nhau. Đồng thời đừng nạp quá đầy khay.
Máy kẹt giấy liên tục dù giấy vẫn tốt: bánh lăn kéo giấy đã mòn, mất độ bám. Có thể lau bánh lăn bằng khăn mềm thấm chút cồn isopropyl để phục hồi tạm thời. Mòn hẳn thì phải thay — đây là vật tư tiêu hao bình thường của máy in dùng nhiều.
Phòng ngừa lâu dài: giấy để trong bao kín, không để chồng dưới đất hay cạnh tường ẩm, không trộn lẫn giấy dày mỏng khác nhau trong cùng một khay. Ở miền Bắc mùa nồm, giấy ẩm là nguyên nhân kẹt giấy nhiều hơn hẳn so với máy hỏng.
In tiếng Việt mất dấu, chữ bị vuông
Bản in ra chữ ô vuông, mất dấu, hoặc dấu nhảy lung tung so với trên màn hình. Đây là lỗi font chứ không phải lỗi máy in.
Cách sửa: vào Cài đặt → Máy in & máy quét → chọn máy → Thuộc tính máy in → tab Nâng cao (Advanced) → Mặc định in → Nâng cao, tìm mục Print TrueType fonts as graphics và bật lên. Máy sẽ in chữ ra dạng hình ảnh, không phụ thuộc vào font có sẵn trong máy in nữa.
Nếu tài liệu là file cũ dùng font kiểu VNI hoặc TCVN3 (ABC), thì nên chuyển sang font Unicode trước khi in — đó là gốc rễ vấn đề.
Bản in bị nhòe, sờ vào mực dính ra tay
Đây là lỗi duy nhất trong bài mà tôi phải nói: dừng dùng máy ngay.
Máy in laser có một bộ phận gọi là bộ sấy (fuser) làm nhiệm vụ nung chảy mực để bám chặt vào giấy. Mực in ra mà vẫn dính tay nghĩa là bộ sấy không đạt nhiệt — nó đang hỏng.
Bộ sấy hỏng có nguy cơ cháy. Đây là bộ phận sinh nhiệt cao trong máy in. Khi nó hoạt động sai, rủi ro không chỉ là hỏng thêm máy. Rút điện máy in và mang đi kiểm tra, đừng cố in nốt cho xong việc.
Bao lâu nên bảo trì máy in một lần
Máy in là thiết bị cơ khí, có bụi giấy và bột mực bên trong, nên nó cần được chăm chứ không phải chỉ thay mực:
- Văn phòng in dưới 500 trang/tháng: vệ sinh khoảng 12 tháng một lần.
- In 500–2000 trang/tháng: khoảng 6 tháng.
- In liên tục, máy dùng chung cả phòng: 3–6 tháng.
Việc bảo trì gồm hút sạch bột mực rơi vãi bên trong, lau bánh lăn, kiểm tra độ mòn của trống và bộ sấy. Làm đều thì máy ít kẹt giấy hẳn và bản in giữ được chất lượng lâu hơn nhiều.
Anh chị gặp lỗi không giống mô tả nào ở trên thì chụp tờ giấy in lỗi gửi Zalo cho tôi. Nhìn tờ giấy là tôi đoán được khá chắc, và nói luôn là tự xử lý được hay phải mang máy tới.
Làm theo mà vẫn chưa được?
Anh chị chụp lại màn hình lỗi rồi nhắn Zalo cho tôi. Tôi xem giúp miễn phí, nếu phải mang máy tới thì tôi báo trước chi phí, không sửa rồi mới nói giá.