Camera vẫn lên hình nhưng không hề ghi lại — kiểm tra ngay

Trong tất cả các lỗi camera, đây là lỗi tôi ngại nhất. Không phải vì khó sửa — sửa thì dễ. Mà vì nó không có triệu chứng nào cả.

Camera vẫn sáng đèn. Mở điện thoại lên vẫn thấy hình trực tiếp rõ ràng. Mọi thứ trông hoàn toàn bình thường. Cho tới cái hôm cửa hàng mất đồ, hoặc có va chạm trước cổng, hoặc cần xem lại xem ai vào nhà lúc mấy giờ — anh chị tua lại và phát hiện không có gì được ghi trong bốn tháng qua.

Lúc đó thì camera coi như chưa từng tồn tại.

Vì sao ổ cứng ngừng ghi mà không báo gì

Có mấy nguyên nhân, và điểm chung của chúng là đều diễn ra âm thầm:

Ổ cứng đầy và chế độ ghi đè bị tắt. Đầu ghi mặc định thường bật ghi đè — đầy thì tự xóa cái cũ nhất để ghi tiếp. Nhưng nếu thiết lập này bị tắt (do cài đặt ban đầu, hoặc do ai đó vào menu chỉnh nhầm), ổ đầy là dừng ghi, và đầu ghi thường chỉ báo bằng một dòng chữ nhỏ trên màn hình mà không ai nhìn.

Ổ cứng có bad sector. Ổ cứng trong đầu ghi camera phải làm việc 24 giờ mỗi ngày, không nghỉ ngày nào — cường độ nặng hơn ổ cứng máy tính nhiều. Khi bắt đầu lỗi, nó vẫn quay, đầu ghi vẫn nhận, nhưng dữ liệu ghi xuống không đọc lại được.

Cáp SATA lỏng. Đầu ghi treo tường hoặc để nơi hay rung, sau vài năm cáp nới ra. Đầu ghi mất ổ cứng và chuyển sang chỉ hiển thị trực tiếp, không ghi.

Ổ cứng đã chết hẳn. Ổ cứng trong đầu ghi thường có tuổi thọ khoảng 2–3 năm với cường độ ghi liên tục.

Mất điện chớp nhoáng nhiều lần. Mỗi lần mất điện đột ngột là một lần ổ bị ngắt giữa lúc đang ghi. Lặp lại nhiều tháng thì hỏng dần.

Kiểm tra trong ba phút — làm ngay hôm nay

Không cần biết kỹ thuật. Anh chị làm đúng ba việc này:

1. Tua lại hôm qua

Mở ứng dụng hoặc mở đầu ghi, vào phần xem lại (Playback / Xem lại), chọn ngày hôm qua, chọn một khung giờ mà chắc chắn có người qua lại — giờ mở cửa hàng, giờ đi làm về.

• Có hình, phát được bình thường → tốt, sang bước 2.
• Thanh thời gian trống trơn, hoặc bấm vào không phát được → đây chính là lỗi đang nói tới. Sang phần "Khi phát hiện không ghi được".

2. Tua lại một ngày cách đây hai tuần

Bước này quan trọng không kém bước 1, vì nó cho biết ổ cứng lưu được bao nhiêu ngày.

Nhiều khách đinh ninh camera lưu được một tháng, nhưng thực tế ổ chỉ đủ chứa chín ngày. Sự việc xảy ra hôm mùng 2, đến hôm 20 mới cần xem lại thì đã bị ghi đè mất từ lâu.

Biết con số thật của hệ thống nhà mình là biết mình có bao nhiêu ngày để phản ứng.

3. Xem đồng hồ trên hình có đúng không

Nhìn góc màn hình, đối chiếu ngày giờ hiển thị với đồng hồ điện thoại.

Sai giờ nghe có vẻ nhỏ nhặt nhưng hậu quả thì không. Khi cần trích xuất hình ảnh làm bằng chứng cho công an hoặc cho bảo hiểm, mà giờ trên hình lệch hai tiếng so với thực tế, giá trị của đoạn ghi đó giảm hẳn. Đầu ghi mất điện lâu ngày thường bị trôi giờ do hết pin CMOS bên trong.

Nhân tiện: xem luôn dung lượng ổ cứng trong menu. Vào phần Lưu trữ / HDD / Ổ cứng trên đầu ghi, ở đó có báo tổng dung lượng, đã dùng bao nhiêu, và trạng thái ổ. Nếu mục trạng thái báo Error, Abnormal, hay Không xác định thì ổ đang có vấn đề.

Khi phát hiện không ghi được

Theo thứ tự, từ dễ tới khó:

1. Kiểm tra thiết lập ghi đè. Vào menu đầu ghi, mục Lưu trữ hoặc HDD, tìm Overwrite / Ghi đè và bật lên. Đây là thứ đầu tiên phải xem vì sửa mất mười giây.

2. Kiểm tra lịch ghi hình. Trong mục Recording Schedule / Lịch ghi, xem bảng lịch theo giờ và theo ngày trong tuần có được tô kín không. Có trường hợp lịch chỉ được đặt cho giờ hành chính, hoặc bị xóa mất một phần khi ai đó vào nghịch menu.

3. Kiểm tra đầu ghi có nhận ổ cứng không. Trong mục ổ cứng, nếu không thấy ổ nào trong danh sách thì hoặc cáp lỏng, hoặc ổ đã chết. Với đầu ghi để bàn, tắt nguồn, mở nắp, cắm lại hai đầu dây SATA và dây nguồn cho ổ, rồi bật lại.

4. Định dạng lại ổ cứng. Nếu đầu ghi nhận thấy ổ nhưng báo trạng thái bất thường, định dạng lại (Format) trong menu đầu ghi thường giải quyết được.

5. Nếu định dạng xong vẫn không ghi được, hoặc ghi được vài hôm rồi lại dừng, thì ổ cứng đã hỏng. Cần thay ổ mới.

Chọn ổ cứng cho camera

Một chỗ hay bị làm sai để tiết kiệm: lắp ổ cứng máy tính thông thường vào đầu ghi.

Ổ cứng máy tính được thiết kế để làm việc theo đợt, có lúc nghỉ. Ổ cứng cho camera phải ghi liên tục 24 giờ, 365 ngày, không có phút nào nghỉ. Đây là hai chế độ làm việc khác hẳn nhau, và ổ máy tính lắp vào đầu ghi thường hỏng sớm hơn nhiều.

Loại đúng là ổ cứng chuyên cho giám sát — trên thị trường có các dòng chuyên dụng của các hãng ổ cứng lớn, thường ghi rõ là dành cho hệ thống giám sát. Giá chênh không nhiều so với ổ thường, nhưng tuổi thọ trong đầu ghi thì khác hẳn.

Về dung lượng: phụ thuộc số mắt camera, độ phân giải, và số ngày anh chị muốn lưu. Cách chắc chắn nhất không phải là tính lý thuyết — mà là lắp xong rồi hai tuần sau tua lại kiểm tra thật, xem hệ thống giữ được bao nhiêu ngày. Con số thật luôn khác con số tính toán.

Lịch tự kiểm tra — dán lên tủ điện

Camera là loại thiết bị lắp xong rồi quên bẵng, và chính sự yên tâm đó là chỗ nguy hiểm. Anh chị đặt lịch nhắc trong điện thoại:

Riêng với cửa hàng, kho, xưởng — nơi camera thật sự là công cụ bảo vệ tài sản chứ không phải để cho vui — tôi khuyên nên đưa việc kiểm tra vào thành một mục trong công việc hằng tháng của người quản lý, giống như kiểm kê hàng.

Anh chị không rành phần menu của đầu ghi thì nhắn Zalo cho tôi, chụp màn hình phần lưu trữ gửi qua. Tôi xem giúp, chỉ luôn chỗ cần bật. Việc này tôi không tính tiền — hệ thống camera có ghi hình thật thì tiền anh chị bỏ ra lắp mới có nghĩa.